Een nieuwe fundering voor Arminius

Begin januari 2009 zijn de werkzaamheden gestart voor een gloednieuwe fundering van Arminius. Het monumentale kerkgebouw wordt ernstig in haar voortbestaan bedreigd doordat het sinds de bouw in 1895 langzaam maar zeker wegzakt in de Rotterdamse bodem. De nieuwe fundering is de eerste fase van een omvangrijke restauratie van Arminius.

Bij de bouw in 1895 is de fundering gemetseld op 16 meter lange, houten heipalen die in de slappe bodem werden geheid. Indertijd was de geo technische kennis niet groot en heitechniek berustte vooral op ervaring. De houten palen bereikten dan ook niet de 25 meter diepe pleistocene zandlaag. De heipalen kleefden als het ware aan de omringende grondmassa en hielden daarmee het gebouw overeind. Vanaf 1900 werd de omgeving regelmatig opgehoogd en de grondwaterstand verlaagd. Dit is niet zonder gevolgen gebleven. De opgehoogde grond zakte en ging aan de palen hangen. Dit verschijnsel wordt 'negatieve kleef' genoemd. In honderd jaar tijd is het kerkgebouw door dit mechanisme tussen de 12 en 22 cm verzakt.

Niet alle delen van het gebouw zakten even snel, zo zakte de zuidgevel aan het Museumpark sneller dan andere delen van het gebouw. Hierdoor ontstonden diepe en gevaarlijke scheuren in de metselwerkbogen van de kerkzaal. Begin 2006 moest daarom het gebouw zelfs enkele weken gesloten worden wegens gevaar voor vallende stenen en werd er een noodconstructie aangebracht.

Vanaf mei 1996 vindt er systematisch onderzoek plaats naar de oorzaak van de scheuren. Na 10 jaar meten en controleren zijn alle voorgaande onderzoeken geculmineerd in het afstudeeronderzoek van ir. M.C. van der Plas aan de TU Delft in juni 2006. Zijn ondubbelzinnige conclusie is dat de oorzaak van het verzakken en scheuren van het gebouw louter en alleen gelegen is in onvoldoende draagvermogen van de fundering, dat dit proces in de komende jaren door zal zetten en dat de enige oplossing voor het probleem is het maken van een vervangende fundering.

Hoe ziet de vervangende fundering eruit?

In de kelder van Arminius is grond weggegraven totdat de onderkant van de funderingsmuren bloot kwam te liggen. Vervolgens is er een dikke gewapende betonnen vloer gestort. Deze vloer draagt het bovenliggende gebouw. Vanaf deze vloer zijn er op regelmatige afstanden stalen buispalen de grond ingedrukt. De heimachine werkt onder de begane grondvloer en is vastgezet aan de nieuwe betonnen keldervloer voor voldoende tegendruk bij het heien. Steeds wordt er een korte stalen buis de grond ingeduwd waarna er weer een nieuw stuk wordt opgelast. Zo wordt uiteindelijk de 25 meter lengte bereikt die noodzakelijk is om de pleistocene zandlaag te bereiken. De stalen buizen zijn vervolgens met beton gevuld. De nieuwe funderingsconstructie bestaat uit 187 nieuwe palen en wordt met behulp van vijzels op spanning gebracht zodat de oude houten funderingspalen hun dragende functie verliezen. Het traject zal heeft 9 maanden in beslag nemen, waarna het gebouw voorgoed is veilig gesteld. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door de firma Bresser uit 's Gravendeel.

Vrijdag 5 februari 2010 is de gloednieuwe fundering opgeleverd. Het monumentale kerkgebouw staat nu stevig op een nieuwe betonplaat met nieuwe heipalen. Voor honderden jaren...

Steun de restauratie van Arminius